Aposizio itxurako tartekiak

Posted by Zentik On Uztaila - 17 - 2009

Zenbaitetan, tarteki moduko batzuk egoten dira aposizioaren tokian, egiaz aposizio izan gabe. Dagokien sintagma absolutiboan (nor kasuan) egonez gero, ez dago arazorik:
Sei mila atleta, 35 eta 95 urte artekoak [denak/guztiak...], Donostiara etorri dira egunotan.

Gainerako kasuetan, ordea, komeni da marra luzeen artean jartzea, tokiz aldatzea edo beste esaldi bat egitea.
Hobetzekoa: Europako atletek, 35 eta 95 urte artekoak, proba guztietan hartuko dute parte Beteranoen Munduko Txapelketan.
Hobea: Europako atletek —35 eta 95 urte artekoak [denak/guztiak...]— proba guztietan hartuko dute parte Beteranoen Munduko Txapelketan.
Hobea: Europako atletek proba guztietan hartuko dute parte Beteranoen Munduko Txapelketan. Guztiak 35 eta 95 urte artekoak dira.

Aposizio komaduna, batzuetan traban

Posted by Zentik On Uztaila - 16 - 2009
  • Aposizio komadunak traba egiten du galdegaiaren eta aditzaren artean dagoenean. Beraz, horrelakoetan hobe da ordena aldatzea.
    Hobetzekoa: Alemanian, Lutherren jatorrian, egin dute batzar nagusia.
    Hobea: Alemanian egin dute batzar nagusia, Lutherren jatorrian.
    Hobea: Lutherren jatorrian egin dute batzar nagusia, Alemanian.
  • Menpeko perpaus baten barrenean, hobe da komarik gabeko formak erabiltzea.
    Hobetzekoa: Dick Cheneyk, AEBetako presidenteordeak, esan duenez, ez dago ados batzordeko buruekin.
    Hobea: Dick Cheney AEBetako presidenteordeak esan duenez, ez dago ados batzordeko buruekin.
    Hobea: AEBetako presidenteorde Dick Cheneyk esan duenez, ez dago ados batzordeko buruekin.

Beste aukera bat ere badago: menpekoa esaldi nagusi bihurtzea.
Dick Cheneyk, AEBetako presidenteordeak, esan du ez dagoela ados batzordeko buruekin.

  • Noren eta nongo kasuekin, komeni da komarik gabeko formak erabiltzea, eten handiegia sortzen baitu koma tarteak:
    Hobetzekoa: Asko gustatu zaio Steven Cohenen, Bill Clintonen kolaboratzailearen, ideia.
    Hobea: Asko gustatu zaio Bill Clintonen kolaboratzaile Steven Cohenen ideia.
    Hobea: Asko gustatu zaio Steven Cohenen ideia. Bill Clintonen kolaboratzaile da Cohen.
  • Aposizioak esaldia zamatzen badu, hobe da aditzaren ondora eramatea.
    Hobetzekoa: Juventuseko entrenatzaileak, gainera, Roberto Padini, taldeko jokalaririk zaharrena, beste postu batean jarri zuen.
    Hobea: Juventuseko entrenatzaileak, gainera, beste postu batean jarri zuen Roberto Padini, taldeko jokalaririk zaharrena.

Aposizioak egiteko hiru modu

Posted by Zentik On Uztaila - 15 - 2009

1. Komaduna.
Askotan, bi komako aposizioarekin egiten da esaldia hobekienik; beste batzuetan —ingurua nolakoa den—, komarik gabe. Gehienetan, bi komako egitura lagungarri izaten da, esaldi zatiak mugatzen dituenez gero.

Hobetzekoa: Haserre agertu zen atzo Iñigo Urkullu Eusko Legebiltzarreko Giza Eskubideen Batzordeko presidentea Biktimen Ponentzia iraunkorraren egitekoaren inguruan PPk eta PSE-EEk sortutako polemikagatik.
Hobea: Haserre agertu zen atzo Iñigo Urkullu, Eusko Legebiltzarreko Giza Eskubideen Batzordeko presidentea, Biktimen Ponentzia iraunkorraren egitekoaren inguruan PPk eta PSE-EEk sortutako polemikagatik.

  • Koma tarteko aposizioetan, berdin deklinatzen dira bi osagaiak.
    Dick Cheneyk, AEBetako presidenteordeak, ez du deus esan.
    Dick Cheney, AEBetako presidenteordea, ez dago ados batzordeko buruekin.
  • Horrelako aposizioetan ere jarri behar izanez gero, aurreneko elementuaren ondotik idazten da.

Hobetzekoa: Zuzenduko duen orkestra ez ezik, emango duten obra, Fidelio ere, ondo ezagutzen du Gomez Martinezek.
Hobea: Zuzenduko duen orkestra ez ezik, emango duten obra ere, Fidelio, ondo ezagutzen du Gomez Martinezek.

2. Komarik gabea.

  • Aposizioa komarik gabe idatziz gero, azken osagaia bakarrik deklinatzen da.
    Dick Cheney AEBetako presidenteordeak ez du deus esan.
    Dick Cheney AEBetako presidenteordea ez dago ados batzordeko buruekin.
  • Bi izen berezi segidan doazenean, ez da komeni komarik gabeko aposizioa erabiltzea:

Hobetzekoa: Jackson Bushen aholkulariak argi eta garbi hitz egin du.
Hobea: Jacksonek, Bushen aholkulariak, argi eta garbi hitz egin du.
Hobea: Bushen aholkulari Jacksonek argi eta garbi hitz egin du.

3. Molde klasikoa:

  • Horrelakoetan, azken osagaia bakarrik deklinatzen da, eta ez da komarik jartzen.
    AEBetako presidenteorde Dick Cheneyk ez du deus esan.
    AEBetako presidenteorde Dick Cheney ez dago ados batzordeko buruekin.